Solunum Cihazları (SCBA/EEBD)

Solunum cihazı (SCBA ve EEBD) servisi

Solunum cihazı servisi, itfaiyeci donanımlarındaki bağımsız solunum cihazlarını (SCBA) ve yaşam mahalleri ile makine dairelerinin çeşitli noktalarına yerleştirilmiş acil kaçış solunum cihazlarını (EEBD) kapsar. Her ikisi de hayati önemdedir ve tatbikatlar, sörveyler ile liman devleti kontrolü denetimleri sırasında yakından kontrol edilir.

Servis; setlerin ve maskelerin yıllık kontrollerini, talep valflerinin ve uyarı düzeneklerinin testini, tüplerin hidrostatik testini ve dolumunu ve gemideki solunum havası kompresörlerinin hava kalitesi testini içerir. vslSafety, geminin bulunduğu limanda test tezgâhları, değişim tüpleri ve gemideki markalara uygun yedek parçalara sahip bir servis sağlayıcı ayarlar.

Mevzuat gereklilikleri ve standartlar

• SOLAS Kural II-2/10.10, her biri bir solunum cihazı, bir can halatı ve diğer ekipmanları içeren itfaiyeci donanımlarını zorunlu kılar. Ayrıca yedek dolumları da şart koşar: normalde gerekli her set için iki adet; tüpleri tam olarak yeniden doldurmaya uygun bir düzenek bulunan yük gemilerinde ve küçük yolcu gemilerinde bu sayı bire iner. 1 Temmuz 2014 veya sonrasında inşa edilen gemiler, her yangın ekibi için en az iki adet patlamaya dayanıklı veya kendinden emniyetli, çift yönlü portatif telsiz bulundurmalıdır.
• FSS Kodu Bölüm 3: SCBA tüpleri en az 1.200 litre hava içermeli veya cihaz en az 30 dakika çalışabilmeli ve tüm tüpler birbirinin yerine kullanılabilir olmalıdır. MSC.339(91) sayılı karardaki değişikliklerden bu yana setlerde, hava 200 litrenin altına düşmeden önce kullanıcıyı uyaran sesli bir alarm ile görsel veya başka bir uyarı düzeneği bulunmalıdır. Her sette en az 30 m uzunluğunda yanmaz bir can halatı olmalıdır. EEBD'ler en az 10 dakika dayanmalı, bir başlık veya tam yüz maskesi içermeli ve eller serbest kalacak şekilde taşınabilmelidir.
• SOLAS Kural II-2/13, yaşam mahalleri ve makine dairelerindeki EEBD'lerin sayısını ve yerini belirler; MSC/Circ.849 ise bunların performansı, yerleşimi, kullanımı ve bakımı hakkında kılavuz ilkeler sunar.
• MSC.1/Circ.1432 haftalık, yıllık ve beş yıllık bakımı belirler; MSC.1/Circ.1555 ise tatbikatlar için yedek tüpleri ele alır.

EEBD'ler yalnızca kaçış içindir. Yangınla mücadelede, oksijeni yetersiz boşluklara veya tanklara girişte kullanılamaz ve itfaiyeciler tarafından takılamaz. Üretici yetkili bir servis acentesi şart koşmadıkça yıllık servis yetkin mürettebat tarafından yapılabilir. Hidrostatik test ve dolum için uygun kara tesisleri gerekir.

Muayene ve servis aralıkları

Kalem	Gereklilik	Aralık	Referans
SCBA ve EEBD tüp manometreleri	Doğru basınç aralığının teyidi	Haftalık	MSC.1/Circ.1432
İtfaiyeci donanımı dolapları	Tam envanter ve kullanılabilir durum	Aylık	MSC.1/Circ.1432
SCBA yüz maskeleri ve talep valfleri	Kullanılabilir durumun kontrolü	Yıllık	MSC.1/Circ.1432
Solunum havası kompresörü	Hava kalitesi kontrolü	Yıllık	MSC.1/Circ.1432
EEBD'ler	Üretici talimatlarına göre kontrol	Yıllık	MSC.1/Circ.1432, MSC/Circ.849
Çelik SCBA tüpleri	Hidrostatik test	5 yıl	MSC.1/Circ.1432
Alüminyum ve kompozit tüpler	İdarenin uygun bulacağı şekilde test; üreticinin belirlediği kullanım ömrüne uyulması	Bayrak devleti ve üreticiye göre	MSC.1/Circ.1432
EEBD tüpleri	Üretici talimatlarına göre hidrostatik test veya değişim	Üreticiye göre	MSC/Circ.849, bayrak devleti

Servisin kapsamı

• Her itfaiyeci donanımının, yedek tüplerin ve EEBD'lerin yangın kontrol planına göre envanter kontrolü
• Kemer takımı, sırt plakası, kayışlar, hortumlar ve bağlantı parçalarının gözle muayenesi
• Yüz maskesi sızdırmazlık ve nefes verme valfi testleri, vizörlerin ve baş kayışlarının muayenesi
• Basınç düşürücü ve talep valfinin, statik basınç ve debi dâhil olmak üzere tezgâh testi
• Düşük basınç uyarı düdüğünün devreye girme noktası ile manometre doğruluğunun testi
• Tüplerin gözle muayenesi, zamanı geldiğinde hidrostatik testi ve temiz solunum havasıyla dolumu
• EEBD kontrolleri: tüp basıncı, başlık durumu, contalar ve kullanım ömrü veya değişim tarihi
• Solunum havası kompresöründen hava numunesi alınarak yağ, su, CO ve CO2 açısından tanınmış bir solunum havası standardına göre kontrol

Kapsanan ekipman türleri

Servis sağlayıcılar; çelik, alüminyum veya kompozit tüplü açık devre basınçlı hava SCBA'larına, gemilerde kullanılan sabit akışlı ve talep tipi EEBD'lere, itfaiyeci donanımı aksesuarlarına ve büyük yolcu gemileri ile açık deniz ünitelerinde bulunan solunum havası kompresörlerine servis verir. Yaygın markalar arasında Dräger, MSA, Interspiro, Spasciani ve Ocenco bulunur. Kompozit tüplerin genellikle üretici tarafından işaretlenmiş sınırlı bir kullanım ömrü vardır ve bu süre dolduğunda, durumları ne olursa olsun kullanımdan kaldırılmaları gerekir.

Sık görülen kusurlar ve PSC eksiklikleri

• SCBA veya EEBD tüp basıncının manometrede gösterilen asgari değerin altında olması
• Düşük basınç uyarı alarmının çalışmaması veya takılı olmaması
• Yedek dolumların eksik, boş olması ya da tatbikatlarda kullanılıp yeniden doldurulmamış olması
• Yüz maskesi kayışlarının çürümüş, vizörlerin çizilmiş veya nefes verme valflerinin yapışıyor olması
• Hidrostatik test tarihi geçmiş veya kullanım ömrü dolmuş tüpler
• Planda gösterilen makine dairesi katlarında veya yaşam mahalli noktalarında EEBD bulunmaması
• Solunum havası kompresörünün hava kalitesi testine ait kayıt bulunmaması

Genellikle SCBA takmayı içeren yangın tatbikatları, 2023 Paris ve Tokyo MoU yangın güvenliği kampanyasındaki en zayıf iki alandan biriydi.

Teslim edilen sertifikalar ve belgeler

• Her SCBA seti ve EEBD için seri numaralarını ve test sonuçlarını listeleyen servis sertifikası
• Hidrostatik test sertifikaları ve tüpler üzerinde yeni test damgaları
• Dolumu yapılan tüplere ait dolum kayıtları
• Gemideki kompresör için solunum havası kalite test raporu

Gemi nasıl hazırlanır

SCBA setlerinin, yedek tüplerin ve EEBD'lerin üretici, model, tüp tipi ve test tarihleriyle birlikte listesini gönderin. Setleri merkezi bir noktada toplayın, ancak diğerlerine servis yapılırken acil bir durum için yeterli sayıda kullanılabilir cihazı yerinde bırakın; çok sayıda tüpün testi geldiyse değişim tüplerini planlayın. Kapalı mahal girişinde kullanılan SCBA'lar gaz algılama ekipmanı ile, tankerler ve gaz taşıyıcılarda ise kimyasal ve gaz geçirmez giysiler ile birlikte kontrol edilebilir.

Teklif için gereken bilgiler

• Gemi adı, IMO numarası, bayrak, klas ve gemi tipi
• Liman, ETA ve ETD
• Üretici ve modeliyle birlikte SCBA seti, yedek tüp ve EEBD sayısı
• Tüp malzemesi (çelik, alüminyum veya kompozit), boyutu ve son test tarihleri
• Solunum havası kompresörü bulunup bulunmadığı ve hava kalitesi testine ihtiyaç olup olmadığı
• Son servis tarihi ve açık kalan bulgular
• Yeni tüp, maske veya EEBD tedarik edilip edilmeyeceği

vslSafety, geminin bulunduğu limanda uygun bir servis sağlayıcıyı koordine eder. Tüp testleri ayrıca tüp hidrostatik testi ve dolumu hizmeti üzerinden de ayarlanabilir.

Sıkça sorulan sorular

SCBA tüplerinin hidrostatik testi ne sıklıkla yapılmalıdır?

MSC.1/Circ.1432, çelik SCBA tüplerinin en az beş yılda bir hidrostatik teste tabi tutulmasını önerir. Alüminyum ve kompozit tüpler, genellikle tüp standardını ve üretici talimatlarını esas alan bayrak devleti İdaresinin uygun bulacağı şekilde test edilir. Kompozit tüplerin ayrıca normalde sabit bir kullanım ömrü vardır. Test tarihi tüp üzerine kalıcı olarak işaretlenmeli ve bakım planına kaydedilmelidir.

Bir EEBD ne kadar dayanır ve ne zaman değiştirilmelidir?

FSS Kodu uyarınca bir EEBD en az on dakika solunum havası sağlamalıdır. Kullanım ömrü ve tüpünün hidrostatik teste mi yoksa değişime mi ihtiyaç duyduğu üreticiye bağlıdır. Bazı küçük ünitelerin hidrostatik test gerektirmeyen sabit bir ömrü vardır. Üreticinin talimat vermediği durumlarda, Marshall Adaları gibi bazı bayrak devletleri beş yılı aşmayan aralıklarla hidrostatik test şart koşar.

SCBA için kaç yedek tüp bulundurulmalıdır?

SOLAS Kural II-2/10.10, gerekli her solunum cihazı için iki yedek dolum şart koşar. Yük gemileri ile en fazla 36 yolcu taşıyan yolcu gemileri, tüpleri kirlenmeden tam olarak yeniden doldurmaya uygun bir düzeneğe sahiplerse set başına yalnızca bir yedek dolum bulundurmak zorundadır. Gemiler ayrıca, MSC.1/Circ.1555'te ele alındığı üzere, tatbikatlarda kullanılanların yerine koyacak kadar yedek tüp bulundurmalıdır.

Kapalı bir mahale girmek için EEBD kullanılabilir mi?

Hayır. EEBD'ler yalnızca kaçış içindir; yangınla mücadelede, oksijeni yetersiz boşluklara veya tanklara girişte ya da itfaiyeciler tarafından kullanılamaz. Tehlikeli atmosfer bulunduğu bilinen veya şüphelenilen kapalı bir mahale giriş için bağımsız solunum cihazı, gaz ölçümü, izin ve kurtarma planı gerekir. Mürettebat tatbikatlarda bu fark konusunda eğitilmelidir.

Gemideki solunum havası kompresörünün test edilmesi gerekir mi?

Evet. MSC.1/Circ.1432, gemideki her türlü solunum cihazı hava dolum sisteminden alınan havanın kalitesinin yılda bir kontrol edilmesini önerir. Kompresör çıkışından numune alınır ve yağ, su, karbon monoksit ve karbondioksit gibi kirleticiler açısından tanınmış bir solunum havası standardına göre kontrol edilir; filtreler de üreticinin programına göre değiştirilmelidir.