Pervane ve Şaft Hizmetleri

Pervane ve kıç tüp şaftı hizmetleri

Pervane ve şaft hizmetleri; pervanenin, pervane şaftının, kıç tüp yataklarının ve sızdırmazlık elemanlarının (seal) ve halat koruyucuları, ara şaftlar ve piçi ayarlı pervane göbekleri gibi ilgili bileşenlerin muayenesini, bakımını ve onarımını kapsar. Bu kalemler geminin tüm sevk gücünü iletir, zorlu bir ortamda bulunur ve erişilmesi pahalıdır; bu nedenle sorunlar genellikle yağ kaçakları, yükselen yatak sıcaklıkları, titreşim veya klas sörvey tarihleri olarak ortaya çıkar.

vslSafety; pervane uzmanlarını, sızdırmazlık üreticilerinin servis mühendislerini, şaft yüklenicilerini ve dalış ekiplerini, klas pervane şaftı sörveyinin hazırlığı ve desteği dahil, gemiye su üstündeyken veya havuzdayken katılmak üzere koordine eder.

Mevzuat gereklilikleri ve standartlar

Pervane şaftlarının ve tüp şaftlarının klas sörveyleri IACS Birleşik Gerekliliği (Unified Requirement) Z21’e göre yapılır. Yağ yağlamalı şaftlar ve kapalı devre tatlı su yağlamalı şaftlar için üç sörvey yöntemi tanımlanmıştır. Yöntem 1, şaftın çekilmesini ve şaftın tamamının, sızdırmazlık elemanlarının ve yatakların muayenesini; pervane söküldükten sonra konik kısmın ön bölümünde ve kama yuvasında tahribatsız çatlak tespitini içerir. Yöntem 2, pervanenin sökülmesini ve konik kısmın çatlak tespitini gerektirir, ancak şaftın tamamen çekilmesini gerektirmez. Yöntem 3, pervane sökülmeden yapılır ve aşınma ölçümlerine, gözle muayeneye ve sızdırmazlık kontrollerine dayanır. Yöntem 2 ve 3, servis kayıtlarının, yağ analizi kayıtlarının incelenmesi ve bir yağ numunesinin muayenesi ile şaftta veya pervanede taşlama ya da kaynakla yapılmış raporlanmış bir onarımın bulunmaması dahil ön koşullar sağlandığında uygulanabilir.

Yağ yağlamalı şaftlar için UR Z21, kayıtları gemide tutulmak üzere altı ayı aşmayan aralıklarla yağlama yağı analizi yapılmasını şart koşar. Bir uzatma sörveyinin ardından, nasıl birleştirilebileceklerine ilişkin sınırlara tabi olarak üç aya, bir yıla veya 2.5 yıla kadar uzatmalar verilebilir. Yöntem 3’ün kullanıldığı kamasız bağlantılar için UR Z21, art arda yapılan Yöntem 3 sörveylerini sınırlar ve Yöntem 1 veya 2 sörveyleri arasında en fazla 15 yıllık bir aralık belirler. Su yağlamalı açık sistemler Yöntem 4 kapsamında, genellikle bazı konfigürasyonlar için beş yılda bir, diğerleri için üç yılda bir sörvey edilir. Geminin klas kuruluşu bu gerekliliklere dayanan kendi kurallarını uygular; kanat geometrisini etkileyen veya kaynak içeren pervane onarımları klasla kararlaştırılmalıdır.

Sörvey ve bakım aralıkları

Kalem	Gereklilik	Aralık	Referans
Yağ yağlamalı pervane şaftı	Uygunluğa göre Yöntem 1, 2 veya 3 ile sörvey	5 yılda bir, uzatma seçenekleriyle	IACS UR Z21
Kıç tüp yağı analizi	Laboratuvar analizi, kayıtlar gemide	6 ayı aşmamak üzere	IACS UR Z21
Kamasız pervane, Yöntem 3	Yöntem 1 veya 2 sörveyleri arasındaki azami aralık	15 yıl	IACS UR Z21
Su yağlamalı açık sistemler	Yöntem 4 sörveyi	Konfigürasyona bağlı olarak 5 veya 3 yıl	IACS UR Z21
Kıç burç boşluğu ve sızdırmazlık verimliliği	Tespit edilir ve kaydedilir	Dip muayenelerinde	IACS UR Z3

Hizmetin kapsamı

• Poker gauge veya elektronik sensörlerle kıç tüp yatağı aşınma ölçümü
• Şaft sörveyi öncesinde kıç tüp yağı numunesi alma, laboratuvar analizi ve trend incelemesi
• Mümkün olduğunda habitat veya halka sistemleri kullanılarak su üstünde sızdırmazlık değişimi dahil, kıç ve baş kıç tüp sızdırmazlık elemanlarının muayenesi ve yenilenmesi
• Onarım ve statik balans ile birlikte pervanenin kavitasyon, erozyon, çatlak ve bükülmüş kanat uçlarına karşı muayenesi
• Su üstünde veya havuzda pervane polisajı
• Kamasız pervaneler için hidrolik somun işleri ve push-up kayıtları dahil pervanenin sökülmesi ve yeniden takılması
• Klas sörveyleri sırasında şaft konik kısmının, kama yuvasının ve flanş radyüsünün tahribatsız muayenesi
• Şaft ekseni (alignment) kontrolleri, ara yatak muayenesi ve kaplin cıvatalarının muayenesi
• Piçi ayarlı pervane göbek sızdırmazlık kontrolleri ve kanat cıvatalarının muayenesi

Kapsanan ekipman tipleri

Çalışmalar; nikel-alüminyum bronz ve manganez bronz sabit piçli pervaneleri, piçi ayarlı pervaneleri, kamalı ve kamasız şaft bağlantılarını, yağ yağlamalı beyaz metal kıç tüp yataklarını, su yağlamalı kompozit yatakları ve dudak tipi ile yüzey tipi sızdırmazlık elemanlarını kapsar. Sık karşılaşılan kıç tüp sızdırmazlık üreticileri arasında SKF Blohm + Voss, Wärtsilä, Kemel ve Eagle Industry bulunur. Su üstündeki işler çoğu zaman sualtı ve dalış hizmetleri ile birleştirilir; şaft NDT’si ise tahribatsız muayene (NDT) aracılığıyla ayarlanabilir. Makine tarafındaki şaft ve dişli kutusu işleri için makine ve donanım overhaulü sayfasına bakın.

Sık görülen kusurlar ve bulgular

• Çoğu zaman misina veya halat nedeniyle aşınmış ya da hasar görmüş kıç sızdırmazlık elemanlarından denize kıç tüp yağı kaçağı
• Yağ analizinde artan su içeriğiyle tespit edilen, kıç tüp yağına su girişi
• Aşırı yatak aşınması veya yüksek kıç yatak sıcaklığı
• Pervane kanatlarında kavitasyon erozyonu, kanat köklerinde çatlaklar ve temas sonucu bükülmüş uçlar
• Yöntem 2 veya 3’ün kullanılmasını engelleyen eksik veya yetersiz yağ analizi kayıtları

Teslim edilen sertifikalar ve belgeler

İşe bağlı olarak teslim edilenler arasında aşınma ölçüm kayıtları, yağ analiz raporları, takılan parçalarla birlikte sızdırmazlık servis raporları, balans kayıtlarıyla birlikte pervane muayene ve onarım raporları, NDT raporları, pervane push-up ve hidrolik somun kayıtları ve fotoğraflar bulunur. Klas sörveylerinde bunlar, şaft sörvey yöntemini ve bir sonraki sörvey tarihini kaydeden sörveyöre destek olur.

Gemiyi nasıl hazırlamalısınız

Pervane şaftı sörvey tarihini ve uygulanabilir yöntemleri klasla epey önceden kontrol edin ve yağ analizi geçmişini eksikler açısından gözden geçirin. Su üstünde sızdırmazlık işleri için sızdırmazlık üreticisini, ölçüyü ve gemideki yedekleri ve limanın dalışa ve makinenin devre dışı bırakılmasına izin verip vermediğini teyit edin. Sızdırmazlık servis mühendisinin tavsiyesine göre, kıç tüpü su yüzeyinin üstüne çıkarmak veya su basıncını azaltmak için gerekirse geminin trimini ayarlayın. Havuz işleri için pervane çizimlerini, push-up verilerini ve önceki sörvey raporunu sağlayın.

Teklif için gereken bilgiler

• Gemi adı, IMO numarası, bayrağı ve klası
• Liman, rıhtım veya havuz, ETA, ETD ve draft
• Kapsam: aşınma kontrolü, sızdırmazlık yenileme, pervane onarımı veya polisajı, pervane şaftı sörvey desteği
• Şaft çapı, yatak tipi, kıç tüp sızdırmazlık üreticisi, modeli ve ölçüsü
• Pervane tipi, çapı, kanat sayısı ve malzemesi
• Son şaft sörveyinin tarihi ve yöntemi ile son yağ analizi sonuçları
• Yağ kaçağı miktarı, sıcaklıklar veya titreşim gibi belirtiler

vslSafety geminin bulunduğu limanda uygun bir pervane ve şaft servis sağlayıcısını koordine eder ve teklifte varsa üretici, dalış veya klas katılımını teyit eder.

Sıkça sorulan sorular

Pervane şaftı ne sıklıkla sörvey edilmelidir?

Yağ yağlamalı ve kapalı devre tatlı su yağlamalı şaftlar için IACS UR Z21, uygunluğa ve bağlantı tipine bağlı olarak Yöntem 1, 2 veya 3 kullanılarak beş yıllık bir sörvey aralığı belirler; bir uzatma sörveyinin ardından uzatma seçenekleri vardır. Su yağlamalı açık sistemler, konfigürasyona bağlı olarak beş veya üç yılda bir Yöntem 4’e tabidir. Uygulanacak yöntemi ve tarihi klas kuruluşu teyit eder.

Kıç tüp sızdırmazlık elemanı havuza girmeden değiştirilebilir mi?

Çoğu zaman evet. Sızdırmazlık tasarımına ve su koşullarına bağlı olarak kıç sızdırmazlık halkaları, dalgıçlar tarafından bir habitat veya üreticinin sualtı değişim sistemi kullanılarak su üstünde yenilenebilir. Bu genellikle sızdırmazlık üreticisinin mühendisini veya yetkili bir yükleniciyi, dalış için liman iznini ve sevk sisteminin devre dışı bırakılmasını gerektirir. Çizilmiş bir gömlek gibi bazı hasarlar ancak havuzda düzgün şekilde onarılabilir.

Kıç tüp yağı analizi neden bu kadar önemlidir?

Düzenli analiz, su girişini, yatak aşınma metallerini ve yağın bozulmasını yatak arızasına yol açmadan önce tespit eder. UR Z21 kapsamında yağ yağlamalı şaftlar için altı ayı aşmayan aralıklarla analiz zorunludur ve eksiksiz bir kayıt, daha az müdahale gerektiren Yöntem 2 veya 3 sörveylerinin kullanılabilmesi için ön koşuldur. Eksik numuneler şaftın tamamen çekilmesini zorunlu kılabilir.

Poker gauge ile aşınma ölçümü nedir?

Şaft ile kıç bodoslama üzerindeki bir referans noktası arasındaki boşluğun, bir tapa deliğinden poker gauge ile ya da sensör takılıysa elektronik olarak yapılan ölçümüdür. Montaj sırasında kaydedilen değerle karşılaştırıldığında kıç yatağın ne kadar aşındığını gösterir. Havuzlamada, mümkün olduğunda su içi sörveylerde ve şaft sörveylerinde yapılır.

Hasarlı bir pervane su üstünde onarılabilir mi?

Bükülmüş uçlar veya kenar hasarı gibi küçük hasarlar, kanat balansını korumaya özen gösterilerek bazen dalgıçlar tarafından su üstünde kesilip düzeltilebilir. Kaynaklı onarımlar, ağır bükülmüş kanatların doğrultulması ve köke yakın onarımlar normalde pervanenin sökülmesini gerektirir ve klasın onayına tabidir.